Arbo, verzuim, re-integratie

Eind 2004 hebben werkgevers en werknemers binnen het MBO, in samenwerking met het ministerie van SZW besloten tot een arboplusconvenant. Dit was een vervolg op het arboconvenant dat de werkgevers en werknemers voor de periode 2000-2004 waren overeengekomen. Het arboplusconvenant is beëindigd in juli 2007. Sinds eind 2006 is het Arboservicepunt Bve van Pentascope (ASP) gecontracteerd voor een aantal activiteiten op het terrein van arbo, verzuim, veiligheid en employability. Het SOM heeft in juni 2007 besloten de resterende middelen van het Arboplusconvenant te gaan beheren en deels de borging van de opgebouwde expertise en activiteiten ten behoeve van een gezond arbeidsklimaat in de sector te financieren.  Door personele wisselingen bij het SOM, de MBO Raad en Pentascope heeft dit pas eind 2007 geresulteerd in een definitief besluit om de Basisinfrastructuur ASP bij Pentascope te continueren tot en met december 2008.

Onderdelen van de borgingsnotitie zijn de website en de nieuwsbrief van het ASP, de SOS incidentenmonitor en de RI&E manager. Doelstelling van het SOM bestuur is dat in 2007 na afloop van het convenant en in 2008 de invulling die werkgevers en werknemers geven aan arbo-, verzuim- en re-integratiebeleid minimaal op hetzelfde niveau blijven als in de voorgaande jaren.  

Borging arbo-activiteiten

Informatievoorziening en basisinfrastructuur Arboservicepunt Bve (ASP)
De website www.arboservicepuntbve.nl is geactualiseerd en de helpdesk is ingericht, de digitale nieuwsbrief van ASP is in oktober en december 2007 uitgebracht.  Verder is voor de informatievoorziening twee keer een mailing naar alle instellingen verzorgd met daarin de actuele stand van zaken en de krant ‘Werken aan morgen’ verstuurd. Daarnaast zijn op verzoek van instellingen producten uit de convenantsperiode nagezonden.

SOS Monitor
De SOS Monitor zou halverwege 2007 worden opgeleverd door de leverancier maar is door planningsproblemen bij de leverancier vertraagd en eind 2007 opgeleverd. De SOS monitor is een database waarin de instellingen de opgetreden incidenten kunnen bijhouden. Na de oplevering zijn de reacties met het instrument positief. Voor een continuering en verspreiding naar de sector dient in 2008 aandacht te worden besteed aan promotie- en communicatie activiteiten en implementatieworkshops bij instellingen.

RI&E manager
De RI&E manager is in 2006 ontwikkeld en opgeleverd door Humatix, in 2007 is de RI&E gecontinueerd en gekoppeld aan de SOS Monitor. In 2008 wordt de RI&E manager gekoppeld aan de digitale arbocatalogus en wordt er een collectief abonnement afgesloten met Humatix voor de RI&E manager en SOS monitor tezamen. De RI&E manager geeft een inventarisatie en evaluatie van de risico´s in de instelling dat resulteert in een rapportage.

Extra arbo-activiteiten

Projecten zicht op verzuim
In de periode van 2001 tot halverwege 2007 is een tiental projecten ‘zicht op verzuim’ uitgevoerd vanuit het Arboservicepunt Bve (ASP) met een ASP-consultant. Per instelling is gediagnosticeerd wat het ziekteverzuim is en daarna zijn acties ondernomen om het ziekteverzuim terug te dringen. Met het eindigen van het arboplusconvenant halverwege 2007 is een einde gekomen aan deze projecten. De werkgevers en werknemers vertegenwoordigd in het SOM-bestuur hebben aangegeven duurzame aandacht te willen geven aan arboaangelegenheden om het lage ziekteverzuim te handhaven. Voor 2007 en 2008 is er geld gereserveerd door het SOM bestuur voor instellingen die aan de slag willen met projecten zoals ‘zicht op verzuim’. De instellingen zijn hierover met een brief geïnformeerd.

Opstellen verzuimrapportages
Onder de werking van het Arboplusconvenant kwamen de ziekteverzuimgegevens tot stand. De verzuimcijfers gingen tot dat moment naar het ASP, sinds juli 2007 komen ze naar de MBO Raad. Tot en met 2008 is er binnen het SOM bestuur geld vrij gemaakt voor de verzuimrapportages van het bureau Merces, na 2008 moet er een andere financieringsvorm worden gevonden voor de rapportages. Link naar verzuimrapportages 1e fase en 2e fase.

Workshops Tussen Inspiratie en Realisatie
Ook dit deelproject is gefinancierd uit het arboplusconvenant. Het plan was om in 2007 vijf workshops te geven met als doel dat de deelnemers het eigen vermogen tot inspiratie en zelfsturing hervinden en komen tot een persoonlijk plan. Er zijn twee workshops gegeven, de werving op de instellingen verloopt moeizaam. De overige drie geplande workshops zijn geannuleerd. Voor 2008 bekijkt SOM samen met het Arboservicepunt Bve (ASP) of en in welke vorm er met het thema inspiratie en realisatie wordt verdergegaan.

Loopbaan in Perspectief
Het project is gestart in juli 2007 en omvatte een pilotproject binnen twee instellingen en een training en workshop aan leidinggevenden. Het pilotproject gebeurt met twee mbo-instellingen om gezamenlijk een programma te ontwikkelen voor de bewustmaking van medewerkers van de eigen verantwoordelijkheid voor loopbaanzelfsturing. De training en workshop aan leidinggevenden zijn deels op meta-niveau en hebben betrekking op loopbaan en mobiliteit. In 2008 dient aandacht gegeven te worden aan de transfer van de opgedane kennis en ervaring rond loopbaanzelfsturing naar de sector.

Activiteiten Agressie en Geweld
Het ASP heeft de training voor Agressie en Geweld ontwikkeld en uitgegeven. Er zijn drie trainingen gegeven aan locatiemanagers en medewerkers veiligheidsbeleid, gericht op bewustwording en vergroten van inzichten. Tevens is de Kieswijzer opgesteld en uitgereikt, een hulpmiddel bij het zoeken en vinden van een gepaste training op het gebied van veiligheid en risicopreventie. Het ASP heeft een pilot weerbaarheidstraining uitgevoerd bij een mbo-instelling, die inzicht gaf in de wijze waarop het agressiebeleid is geïmplementeerd in de instelling en welke hiaten er zijn. Het onderzoek naar de mogelijkheden om het digitale schoolveiligheidsplan van VIOS voor de Mbo-sector geschikt te maken is in 2007 niet afgerond, zodat het schoolveiligheidsplan niet is opgeleverd in 2007 en ook oplevering in 2008 niet realistisch lijkt. Eventueel kan het ASP in 2008 gaan samenwerken met het platform Veiligheid van de MBO Raad en op die manier alsnog de instellingen voorzien van een voorbeeld schoolveiligheidsplan.

Arbocatalogus Psychosociale Belasting
Met de wijziging van de Arbowet op 1 januari 2007 is de overheid teruggetreden op het gebied van Arbobeleid. Daarom zijn werkgevers en werknemers vanaf 1 januari 2007 zelf verantwoordelijk voor de opbouw van arbo-middelen zoals de arbocatalogus. Het Arboservicepunt Bve (ASP) is in 2007 gestart met de ontwikkeling van een arbocatalogus en eind 2008 hebben Humatix en Eridanos het van het ASP overgenomen. De arbocatalogus PSA komt waarschijnlijk in september 2008 beschikbaar voor de sector.

Terugbrengen arbeidsongeschiktheidspercentages
Deze projecten moeten nog tot ontwikkeling worden gebracht in 2008 in reactie op de WIA. Een eerste inventarisatie tijdens de P&O-netwerkbijeenkomsten in april 2007 leverde het beeld op dat de nieuwe WIA (nog) niet tot grote problemen (re-integratie, aanpassing werk) heeft geleid.

Arbeidsmarktbeleid, en -communicatie

Carrièresite ‘Werken in het MBO’

In oktober 2006 ging de carrièresite www.werkeninhetmbo.nl ‘live’. Met deze carrièresite heeft de mbo-sector een positie ingenomen op de arbeidsmarkt. In 2007 is de carrièresite gecontinueerd, verder uitgebouwd en het ontwerp aangepast. Gedurende het hele jaar is er met regelmaat geadverteerd in landelijke en regionale dagbladen, vakbondsbladen, branchebladen en vakbladen voor de carrièresite. Daarnaast is er een postercampagne geweest om meer aandacht te geven aan de carrièresite. Sinds 2006 biedt de Target hit workshops wervend schrijven aan lokaal beheerders aan op de instellingen, gericht op de verbetering van vacatureteksten op de carrièresite. Verder verzorgt sinds 2006 het ministerie van Binnenlandse Zaken TICC-trainingen voor de lokaal beheerders voor het hanteren van het content management systeem TICC. Voor interesse in het volgen van de workshop wervend schrijven of een TICC-training zie ‘agenda’.

Strategisch personeelsbeleid
Het project Strategische Personeelsplanning is voortgekomen uit een project van de MBO Raad dat liep van 2006 tot en met 2007. In dit voorlopend project hebben enkele mbo-instellingen drie leergangen opgezet in samenwerking met adviesbureau Atos consulting. De kennis en ervaring uit deze leergangen zijn vertaald in een aanbod van workshops door hetzelfde bureau, maar dan als SOM-project. In 2007 is gestart met de werving in de vorm van een aanbiedingsbrief en een begeleidende brochure. En zijn 19 aanmeldingen binnengekomen. In 2008 vindt de eerste workshop plaats. De workshops worden gegeven aan leidinggevenden, P&O’ers, CvB’ers en MR-leden tezamen.

In kaart brengen van in- en uitstroom van medewerkers in de mbo sector
In 2007 heeft het Target hit-bestuur aangegeven geen eigen onderzoek te starten op dit terrein maar aan te willen sluiten bij bestaand onderzoek door externe bureaus. Het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt (SBO) heeft in 2007 onder de P&O–leden van de MBO Raad geïnventariseerd of er een draagvlak is om een instrument te ontwikkelen dat meer inzicht geeft in de instroom- en uitstroomredenen van medewerkers. Er bleek draagvlak te bestaan en eind 2007 is SBO gestart met het ontwikkelen van het instrument EXIS. : een internetinstrument waarmee onderwijsinstellingen kunnen monitoren wat de instroom- en uitstroomredenen zijn en de herkomst/ bestemming en de werkbeleving van het nieuwkomend/ vertrekkend personeel zijn. Met deze applicatie kunnen instellingen hun gegevens ook benchmarken met de gegevens van andere scholen uit de benchmark. Het instrument wordt voor de zomer van 2008 opgeleverd. In de zomer van 2008 vindt de eerste release van EXIS plaats en gaat de pilotfase op korte termijn van start gedurende een half jaar. De ervaringen en feedback van de pilotleden worden verwerkt in de volgende release. Tot nu toe hebben zich 10 instellingen aangemeld voor de pilot.

Kleurrijke onderwijsteams
In samenwerking met adviesbureau Radar hebben in 2006-2007 vijf instellingen deelgenomen aan het project Kleurrijke Onderwijsteams. Het doel was het opleiden van allochtone deelnemers tot onderwijsassistent. Op twee instellingen kwam het project niet op gang doordat de werving van allochtone deelnemers vastliep. Er is op deze instellingen wel veel draagvlak bij het CvB en in 2008 blijft men allochtone deelnemers stimuleren de opleiding voor onderwijsassistent te volgen. Binnen drie instellingen worden of zijn allochtone deelnemers opgeleid tot onderwijsassistent. Eind 2007 en begin 2008 zijn de methodieken en tips uit het project naar de afdelingen P&O, CvB en oud-projectleiders verstuurd. In 2008 blijft het SOM- bestuur belang hechten aan culturele diversiteit van de personeelssamenstelling. Daarom heeft Target hit in samenwerking met Radar een prijsvraag opgezet met als doel verkleuring van het personeelsbestand via een creatieve weg die de instelling zelf mag bepalen. Door middel van een brief, e-mail, artikel in Beleidsinformatie Beroepsonderwijs én belronde zijn mbo-instellingen uitgenodigd om een kort projectplan in te zenden hoe het personeelsbestand op hun instelling te verkleuren. Aan ROC Nijmegen is de prijs uitgereikt. ROC Nijmegen heeft de activiteiten die zijn voortgekomen uit haar deelname aan Kleurrijke Onderwijsteams in 2006 als basis genomen voor haar inzending voor de Prijsvraag Interculturalisatie. In september 2008 start zij in samenwerking met bureau Radar Advies met de verdere uitwerking van haar projectplan voor de interculturalisatie.

Employability

Vervolgtraject versterking mobiliteitsfunctie 

In 2006 is dit project afgerond, in 2007 is er een eindrapportage opgeleverd. Het project heeft niet aan de bestuursverwachtingen voldaan, met name de kennisdeling en financiële verantwoording lieten te na. Halverwege 2007 is aan de participerende instellingen uit 2006 gevraagd om input voor een vervolg. Dit heeft weinig reacties opgeleverd. In 2008 kan dit deelproject verder worden ontwikkeld

Teammonitoring
De teammonitor is ontwikkeld door Koch, extern adviesbureau. De invoering van het CGO noodzaakt op vele plekken tot een herijking van het teamconcept. De teammonitor helpt teams de teamstructuur objectief onder de loep te nemen om snel zwakke plekken in de teamstructuur en functioneren naar boven te halen en leidinggevenden een handvat te geven om teamontwikkeling verder te stimuleren. Teammonitoring is halverwege 2007 van start gegaan en loopt door tot in 2008/ 2009. In juni 2007 is per regio een informatiebijeenkomst georganiseerd en is het instrument ‘teammonitor’ doorontwikkeld. Uiteindelijk hebben drie instellingen besloten deel te nemen. Koch heeft bij deze instellingen geïnventariseerd welke maatwerkbehoefte er is en deze specifieke vragen verwerkt in de monitor, die eind 2007 digitaal is uitgezet onder de instellingen. De eerste monitorfase is in het voorjaar van 2008 afgerond. De managementteams zijn vanaf dan aan de slag met de resultaten. De tweede monitorfase start in het najaar van 2008. Er nemen drie instellingen deel met wisselend een of twee teams.

Employabiliteitstrainingen
In 2007 is extern advies- en trainingsbureau Citowoz gestart met een trainingsproject gericht op het vergroten van de employabiliteit binnen mbo-instellingen. Na de zomer 2007 is er een introductieworkshop gehouden om instellingen te informeren en interesseren. Er zijn twee instellingen aan de slag gegaan met het opleidingsprogramma, dat medewerkers en hun managers zelf verantwoordelijk maakt voor zijn/ haar interne of externe employabiliteit: de stappen die men moet ondernemen om de eigen loopbaan vorm te geven zodat deze goed aansluit bij de eigen wensen en talenten. Tevens is in 2007 de Opleiding tot Employabiliteitstrainer van start gegaan. Dit programma is een train-de-trainerprogramma, bestemd voor medewerkers met ervaring en affiniteit met employabiliteit en trainen. Deze medewerkers worden opgeleid tot employabiliteitstrainer, zodat zij zelf in de instelling de mensen kunnen begeleiden bij hun individuele employability in de vorm van het Rotonde programma. Beide opleidingsprogramma’s eindigen in juni 2008. SOM zal afsluiten met een evaluatie en aan de hand daarvan de vervolgstappen bepalen.
Introductie van Intercollegiale Consultatie
Het project Intercollegiale Consultatie (ICC) is één van de projecten onder het hoofdthema employability en is ontwikkeld in aansluiting op de 7 competenties uit de wet BIO. Het project is gericht op het bevorderen van de professionalisering en employability van docenten. Er doen zeven pilotinstellingen mee aan het project. Het opleidingstraject bestaat uit een begeleide ICC en een masterclass die beide in het najaar van 2007 van start zijn gegaan en doorlopen tot respectievelijk maart en januari 2008. Halverwege 2007 is het project ICC van start gegaan. De voortgang heeft vertraging opgelopen door de zomervakantie en trage interne afstemming op de instellingen. In 2008 levert opdrachtnemer Het Ontwikkelaarsgilde een borgingsgrapportage op en worden de ervaringen gedeeld in het leernetwerk, een platform met van ieder participerend ROC een contactpersoon.

Het project Intercollegiale Consultatie (ICC) is ontwikkeld in aansluiting op de zeven competenties uit de wet BIO. Het project is gericht op het bevorderen van de professionalisering en employability van docenten. Er hebben zeven pilotinstellingen deelgenomen. Het opleidingstraject bestond uit een begeleide ICC en een masterclass (train-de-trainer) die beide in het najaar van 2007 van start zijn gegaan en die in april 2008 zijn afgerond. Extern bureau Het Ontwikkelaarsgilde gaat voor de zomer van 2008 een handleiding ICC opleveren m.b.v. de praktijkervaringen. Tevens komen de producten van dit project hier te staan.

Transfer Ambrosia
In 2007 is er een vervolg gegeven aan het gedachtegoed van het MBO Raad project Ambrosia in het project transfer Ambrosia. Transfer Ambrosia is opgezet met het doel de opbrengsten van Ambrosia te verspreiden naar de andere instellingen in de mbo-sector. Halverwege 2007 is er een brochure met het transferaanbod aan de mbo-instellingen verstuurd. In het najaar hebben er roadshows plaatsgevonden waar de projectleiders uit Ambrosia kennis hebben verspreid over hun ervaringen. Tevens is tijdens de roadshow geprobeerd om deelnemers te werven voor de actieleergang ‘Leeftijd Integraal’, een leergang over leeftijdsbewust personeelsbeleid (LFB). De aanmeldingen voor deze leergang gingen niet zo hard als verwacht. Hierom is in de P&O-netwerkbijeenkomst van de MBO Raad van januari jl. een behoeftepeiling gedaan onder de aanwezigen naar ondersteuning bij LFB. Aan de hand van de uitkomsten van deze behoeftepeiling en een belronde wordt in 2008 voor een andere vorm gekozen voor de transfer van de kennis uit Ambrosia, met als belangrijkste verschil de verschuiving van aanbodgericht naar vraaggericht. Een invalshoek die enkele instellingen nu gebruiken bij het vormgeven en verder uitwerken van LFB is aan te sluiten bij het nieuwe taakbeleid